back to top

Fraunhofer ILT bouwt compacte EUV-laserbron voor het mkb

Het Fraunhofer ILT in Aken heeft een compacte EUV-laserbron ontwikkeld. Tijdens testen zijn de onderzoekers erin geslaagd om in een wafer 28 nm brede structuren aan te brengen, maar de resolutie kan nog verder verbeterd worden. De compacte EUV-bron is bedoeld om deze technologie bereikbaar te maken voor start-ups en het midden- en kleinbedrijf, die tot nog toe vanwege de investeringen geen toegang hebben tot deze technologie.


De enorme ontwikkelingen op het vlak van lithografie zorgen er al meer dan een halve eeuw voor dat de Wet van Moore nog steeds actueel is. Er hangt evenwel een behoorlijk prijskaartje aan. De laatste generatie microlithografiesystemen wegen niet alleen meer dan 180 ton, het prijskaartje gaat over de 100 miljoen dollars heen. Niet echt een technologie voor het mkb en start-ups. Precies voor die groepen is het Fraunhofer ILT aan de slag gegaan om betaalbare microlithografie systemen te ontwikkelen. Het basisidee is om periodieke structuren te genereren door de interferentie effecten van coherente straling.

Onderzoekers verwachten met EUV systeem tot een resolutie van 10 nm te komen

Foto’s: Fraunhofer ILT

Deep UV voor uiteenlopende materialen

Het eerste systeem dat in Aken is gebouwd is een zogenaamd Deep UV lasersysteem, goed voor structuren van enkele honderden nanometers. Voor dit DUV systeem gebruiken de onderzoekers een LEAP 150K laser van Coherent. Het basisidee is het genereren van periodieke structuren via interferentie-effecten van coherente straling, zoals het achromatische Talbot-effect. Binnen 500 µm achter een masker ontstaat een intensiteitsverdeling waarmee microlithografische structuren kunnen worden geproduceerd. Daarmee kan men in een fotolak structuren van 180 nm breed met onderlinge afstanden van 600 nm creëren. Met een hogere energieopbrengst lukt het fijnere structuren aan te brengen, onder andere silicium. Ook voor het bewerken van het oppervlak van PET plastic delen kan men de techniek inzetten.

EUV-lithografie betaalbaar

Het principe werkt ook met golflengten in het extreme ultraviolet (EUV). De Akense wetenschappers hebben hiervoor een eigen straalbron ontwikkeld, de FS5440. Op basis van een gasontlading wordt bij 13,5 nm de straling opgewekt. Hoewel de bron aanzienlijk kleiner is dan die in industriële systemen, volstaat ze volgens de onderzoekers voor veel toepassingen op het vlak van het aanbrengen van nanostructuren. De EUV-bron levert 40W vermogen. In het maskervlak is meer dan 0,1 mW/cm2 intensiteit beschikbaar. Daarmee zijn in Aken structuren van 28 nm aangebracht (halve pitch hoogte). Het Fraunhofer ILT verwacht dat de resolutie nog verder naar beneden kan worden gebracht tot 10 nm.

Met de testopstelling van het EUV-systeem belicht het Fraunhofer ILT wafers tot 100 mm doorsnede.

De toepassingen

De onderzoekers zien onder andere toepassingen bij het aanbrengen van complexe nanostructuren met behulp van computer aided lithografie. Bijvoorbeeld in coatings op reflecterende spiegels voor hoog vermogen lasers of nano antennes. Om start-ups te ondersteunen, biedt het Fraunhofer ILT een compleet proces in eigen huis aan, inclusief simulatie, de productie van de masters en de kwaliteitscontrole van de aangebrachte structuren.

Het Fraunhofer ILT presenteert de DUV- en EUV-systemen tijdens de online conferentie SPIE Photomask Technologies + EUV Lithografie, van 21 – 25 september.

Foto: het EUV systeem dat in Duitsland ontwikkeld is om de technologie bereikbaar te maken voor het mkb.

Solutions Magazine

Solutions Magazine Voorjaar 2026: AI agents in de praktijk van KMWE

 Als je je nog afvraagt waarom tijd vrij te...

Van AM naar Advanced Manufacturing: waarom Brainportregio de bakens verzet

Na zes jaar focus op additive manufacturing, verschuift Brainport...

Hoe ontwart de verspaning de Gordiaanse knoop en verhoogt het de productiviteit?

Het rapport Kansen voor de Keten, waarin FPT, NEVAT...

Solutions Magazine winter 2025 – Tijden veranderen

Wie voor Covid-19 had geroepen dat de EMO Hannover...

Kunnen de precisie verspaners nog zonder AI en automatisering?

De verspanende bedrijven binnen Dutch Precision Technology (DPT) verschillen...

Lees ook dit:

DMG Mori voor het eerst op de Hannover Messe

DMG Mori neemt dit jaar voor de eerste keer...

Titomic ontvangt DNV-kwalificatie voor cold spray in olie- en gassector

Titomic heeft een officieel Statement of Qualification ontvangen van...

FMI neemt belang in VOVU Machining

FMI heeft een belang genomen in VOVU Machining. Het...

Compacte Index G160 voor kleine precisiecomponenten

De Index G-serie luidde acht jaar geleden bij Duitse...

High purity cleaning op de vierkante meter: Gibac lanceert Miele Cleaning Machine

Gibac Chemie heeft de vertegenwoordiging van de Miele ExperLine...

Hoe de Nederlandse maakindustrie met AI de concurrentiepositie kan versterken

Noem het de AI-paradox: veel mensen gebruiken de bekende...

Slijptechnologie ontdekt de halfgeleiderindustrie als groeimarkt

De markt voor halfgeleiders groeit explosief. Zeker in Europa,...

Eerste Maestro CMM van Hexagon MI in de Benelux voor Heycop

Heycop heeft de eerste Maestro CMM van Hexagon MI...

Related Articles

Popular Categories