Noem het de AI-paradox: veel mensen gebruiken de bekende AI-tools, desondanks benutten ze nog amper het potentieel doordat ze niet weten hoe ze AI de juiste instructies moeten geven. Bovendien hebben ze nauwelijks oog voor veiligheid, ethiek en belangrijke juridische aspecten.
De consequenties hiervan kunnen met de nieuwe EU-wetgeving (EU AI Act) echter fors zijn. AI dan maar verbieden óp het werk? Tjerja Geerts van Holland Innovative vindt dat wel de slechtste oplossing. “Bedrijven die niet meebewegen met de vele mogelijkheden die AI biedt, zetten zichzelf écht snel buiten spel. Als je niet voldoet aan de eisen en de wensen van de supply chain, lig je er straks uit en zoekt de OEM wel een andere partij die AI wel efficiënt toepast.”
Chief AI Innovation manager Holland Innovative geeft AI masterclass tijdens MTC 2026
AI helpt processen versnellen, optimaliseren en kosten verlagen
De Europese industrie staat momenteel erg onder druk. De problemen in de automobielindustrie vanwege de Chinese concurrentie staan hierin niet op zichzelf. Ze weerspiegelen eerder wat in meerdere sectoren speelt: Chinese fabrikanten produceren steeds efficiënter en voordeliger met behulp van AI. Daarnaast staat de Europese industrie voor grote uitdagingen op het gebied van materialen-efficiency en energiereductie. Kunstmatige Intelligentie (AI) kan de Europese industrie helpen om processen sneller te verkorten, te optimaliseren en kosten te verlagen, zo zal Tjerja Geerts (Chief AI Innovation Officer bij Holland Innovative) tijdens een masterclass op Manufacturing Technology Conference (23 april) laten zien.
Kosten besparen door anders te ontwerpen en produceren
“Met AI kunnen we onderdelen veel efficiënter produceren. We kunnen 30 tot 80 procent besparen op R&D en door onderdelen anders te ontwerpen of nieuwe productietechnieken toe te passen. Door bijvoorbeeld AI-scenario’s te laten ontwikkelen, kostencalculaties met AI en aangepaste tekeningen toe te passen, kunnen we mogelijkheden benutten waar engineers vaak niet aan denken.” Tjerja Geerts neemt het engineers niet kwalijk: ze hebben gewoon de tijd niet om alles zelf uit te zoeken. Bovendien zijn risicomanagers in de industrie gewend om te werken met root cause analysis en reliability engineering met als doel fouten te voorkomen en kosten te beperken. “Dat leidt er vaak niet toe dat nieuwe innovatieve technologieën zoals AI optimaal worden verkend en benut. Bedrijven ‘vergeten’ vaak te investeren in kennis en goede processen.” AI gaat de maakindustrie enorm veranderen, is zijn overtuiging. Recente AI-modellen hebben nu al een accuraatheid van ruim 94%; Daarmee zitten we met 24% al boven ‘gewoon’ menselijk PHD expert-niveau. (Dat rond de 70% ligt). Tjerja Geerts: “Productiebedrijven kunnen nu al taken eenvoudig en goedkoop automatiseren tot een niveau dat boven PhD-kwaliteit komt. Ik zou zeggen, grijp die kans. En dat voor slechts een paar tientjes. Impact maken met AI hoeft helemaal niet duur te zijn.”
Eigenlijk gaat het om het overleven als maakbedrijf in een mondiale concurrentiestrijd
Van 36 uur werk, naar 12 minuten
Enkele concrete voorbeelden: AI-gedreven kostencalculaties kunnen gebruikt worden om al vroegtijdig inzicht te krijgen in kosten, zelfs al heeft de engineer nog niet het complete overzicht. Een ander voorbeeld is het automatiseren van repeterende taken door AI-agenten in te zetten. In verschillende use-case workshops die Holland Innovative hield, werden de werktijden die 3 medewerkers aan bepaalde wekelijkse taken kwijt waren, teruggebracht van 36 uur per week naar slechts 12 minuten… Een derde voorbeeld: een bedrijf dat wilde weten hoe ze hun producten en diensten moeten aanpassen met de komst van de nieuwe EU PPWR wetgeving. (Nieuwe strenge EU wet omtrent herbruikbare en recyclebare verpakkingen). Het bedrijf investeerde in een 2-daagse training en kon daarna zelf in een paar uur tijd al een AI-agent creëren, die vervolgens ruim acht maanden werk voor medewerkers bespaarde. Voorbeeld nummer vier: offertes maken. Met behulp van een eigen digitale assistent kun je een complexe offerte, in zo’n vijf tot tien minuten maken in plaats van een halve of hele dag. “AI geeft je concurrentiepositie echt een enorme boost”, zegt Tjerja Geerts. Voorbeeld nummer vijf: in een use-case workshop kwamen proces-verbeteringen naar voren, waarmee met de inzet van AI tot 1200 – en soms 2400 uur – per jaar kunnen besparen. Eigenlijk gaat het om het overleven als maakbedrijf in een mondiale concurrentiestrijd waarin bedrijven steeds slimmer moeten gaan werken. Bedrijven die nu niet meebewegen in het investeren van kennis en integratie van AI in hun bedrijfsvoering, missen straks de boot. “Ze zetten zichzelf zonder meer buitenspel, want anderen pakken wel door met AI.”
Impact maken met AI hoeft helemaal niet duur te zijn
Onbewust onbekwaam in AI
De AI-innovatiemanager van Holland Innovative ziet echter dat het kennisniveau over AI in de Nederlandse industrie nog bedroevend laag is. Bedrijven investeren niet genoeg in AI Literacy (geletterdheid) en basis AI trainingen, met name in kleinere maakbedrijven, zorgt dit ervoor dat medewerkers matige kwaliteit output behalen (rond 30%). Wanneer ze wel in een 2-daagse training zouden investeren, kan de outputkwaliteit met AI in dagelijks gebruik snel naar 80-90% gaan. Tjerja Geerts: “Medewerkers nemen de oude zoekgewoontes van 20 jaar Googlegebruik mee naar AI. Maar zo werkt AI gewoon niet. Zo missen ze het volledige potentieel.” In een basis instructie (prompt) omschrijven wat een generative AI-tool als Chat GPT of Copilot moet doen, is slechts stap één. Om daarnaast veelgemaakte fouten te voorkomen moet AI ook duidelijk geïnstrueerd worden wat AI bijvoorbeeld niet moet doen en wat de context inhoudt, om maar een voorbeeld te geven.
Impact & risico’s
Behalve dat maakbedrijven hiermee kansen laten liggen om kosten te besparen en hun concurrentiepositie te verbeteren, kleven er ook risico aan het ontbreken van een goede AI-strategie. De industrie onderschat nu de impact van de nieuwe EU AI-Act, (die sinds 2024 al geldt) en die vanaf deze zomer gehandhaafd zal worden door de Autoriteit Persoonsgegevens. Mogelijke boetes zijn niet mals: tot 7% van de jaaromzet of € 35 miljoen. De Europese wet onderscheidt twee belangrijke rollen: de provider (maker) van AI-tools en de eindgebruiker (deployer). “Beide rollen brengen hele andere verantwoordelijkheden en risico’s met zich mee.”, zegt Geerts. “Dit laten wij in onze 1daagse AI literacy training duidelijk zien. Veel bedrijven zoeken dit soort onderwerpen onvoldoende uit en onderschatten de gevolgen op het gebied van veiligheid, verantwoordelijkheden en wat de mogelijke impact kan zijn.” Zolang AI vooral business intelligence voor de eigen organisatie oplevert, blijven de risico’s beperkt. Maar wanneer ze bijvoorbeeld social scoring gebruiken om sollicitaties voor HR snel automatisch te screenen is dit uitdrukkelijk verboden. Het is belangrijk om te weten hoe de rol van deployer naar provider verandert wanneer je met AI-tools producten en diensten aan derden gaat aanbieden.
De huidige geopolitiek laat zien hoe belangrijk het is dat bedrijven hun datastrategie ook lokaal gaan borgen
Veilige data en opslagstrategie
Er zijn nog twee aspecten die gemakshalve vaak terzijde worden geschoven: cybersecurity en veilige dataopslag. Tjerja Geerts waarschuwt dat je als maakbedrijf deze risico’s niet moet onderschatten omdat ze invloed kunnen hebben op de totale supply chain waarin je opereert. “De huidige geopolitiek laat zien hoe belangrijk het is dat bedrijven hun datastrategie ook lokaal gaan borgen. Het is essentieel dat bedrijven hun data in Europa gaan back-uppen om te voorkomen dat ze misschien geen toegang meer hebben.” En ook hier speelt bewustwording van medewerkers een rol: ze zijn zich dikwijls onvoldoende bewust van de gevolgen van een verkeerde instelling in een AI-app of het onbewust lekken van IP/bedrijfsinformatie of het schenden van NDA’s via AI tools via desktop computers en mobiele telefoons. Als voorbeeld kun je AI-gestuurde calculatietools bekijken, die vaak in de cloud draaien. “Geef jij je offertegegevens zomaar door aan derden? Is dat wel voldoende afgeschermd? Of investeer je liever in eigen tools en kennisontwikkeling zodat je het proces niet uit handen hoeft te geven?”
Te veel aandacht voor machinegegevens
Tjerja Geerts werkte de afgelopen 25 jaar als strategisch adviseur en digital consultant voor verschillende organisaties. In 2016 zag hij al het disruptieve potentieel van AI en heeft zich via MBA’s en verschillende trainingen bij MIT succesvol omgeschoold naar expert op AI Innovation Management. Hij merkte dat AI-trainingen vaak vooral gericht waren op alleen de technologie. “Wat voor mij ontbrak, was de businesskant, de use-cases, de impact, nieuwe verdienmodellen en het belang van goed verandermanagement hierin.” Een organisatie zal AI pas écht optimaal gaan benutten als de verandering gedragen wordt door het management. De implementatie van AI vraagt namelijk een verandertraject op verschillende onderdelen omdat er in een organisatie vaak eerst weerstand is tegen AI. “Medewerkers voelen zich in hun expertisegebied, verantwoordelijkheden, routine en bestaanszekerheid aangetast.” Ook gaat te veel aandacht uit naar alleen machines en de productiekant, maar dit is slechts een klein deel van alle bedrijfsprocessen. Zaken zoals sales, marketing, operations en legal/finance, logistiek zijn net zo cruciaal. Door óók daar AI slim in te zetten, verlagen bedrijven overal hun administratieve lasten enorm, vergroten ze snelheid, kwaliteit en efficiency en voorkomen ze onnodige problemen met bijvoorbeeld wet- en regelgeving.
Transformatie voor elk productiebedrijf essentieel
Holland Innovative heeft aan de hand van een unieke proces aanpak die Geerts ontwikkelde, ook de eigen transformatie inmiddels doorgemaakt. Met vele AI trainingprogramma’s kunnen medewerkers en opdrachtgevers via de HI AI academy leren hoe ze in één dag van 30 procent naar 80-90 procent efficiency kunnen komen met gebruik van AI. Aansluitend leren ze in wekelijkse support-workshops onder begeleiding van AI experts hoe ze de eigen use-cases naar concrete AI toepassingen kunnen doorontwikkelen. In het HI AI Lab werken ze deze ideëen in sprints verder uit en leren medewerkers hoe ze veilig AI-Agents kunnen inzetten. Holland Innovative doet dit inmiddels ook succesvol voor verschillende organisaties in de maakindustrie. Speciaal voor alle medewerkers is er een AI Yellow, Green en Black Belt groei traject ontwikkeld en ook een AI Executives programma, waarin alle legal en practische onderdelen aan bod komen die managers nodig hebben om met elkaar de juiste beslissingen te kunnen nemen rondom AI. Tjerja Geerts tot slot: “Het is echt cruciaal om al je medewerkers snel bij te scholen zodat iedereen kan blijven meegaan met de snelle AI-ontwikkelingen. Zo kunnen medewerkers iedere werkdag verantwoord AI toepassen en met elkaar de vruchten plukken.”
Tjerja Geerts geeft tijdens de Manufacturing Technology Conference (23 april in Veldhoven) een masterclass over AI in de maakindustrie.
