Fraunhofer ILT en het Spaanse Etxetar gaan samen Laser Material Deposition en het daarvan afgeleide EHLA-proces breder industrieel inzetbaar maken. Daarbij mikken beide partijen op toepassingen in de luchtvaartindustrie, reparatie van turbineschoepen en blisks alsook applicaties waar hoogwaardige coatings voor nodig zijn. Het doel van de samenwerking is proceskennis, engineering en toepassingservaringen in sectoren met strikte eisen te bundelen.
Etxetar uit Spaans Baskenland is een engineering bedrijf met veel werktuigmachine expertise dat onder andere complete productielijnen ontwerpt en industriële LMD- en EHLA-cellen bouwt. Het ontwikkelt hiervoor eigen software en AI-ondersteunde modellen.
Euro 7 norm de drijfveer achter de ontwikkeling van technologie
Kantelpunt lasercladding
De nieuwe samenwerking tussen Fraunhofer ILT en het Spaanse Etxetar markeert een kantelpunt: lasercladding wordt niet langer gezien als experimentele technologie, maar als een industriële bouwsteen voor reparatie, levensduurverlenging en emissiereductie. De drijvende kracht hierachter is de Europese Euro 7 norm, die zowel bedoeld is om de emissies in uitlaatgassen te verminderen alsook emissie van stofdeeltjes van remschijven wil verminderen. Hierin liggen kansen voor LMD en EHLA, de extreem hogesnelheid variant die het Fraunhofer ILT in Aken ontwikkeld heeft. “Euro 7 zorgt voor een vraag naar schaalbare coatingoplossingen en deze druk zal zich niet beperken tot Europa. We verwachten dat soortgelijke eisen ook in andere belangrijke markten zullen ontstaan”, zegt Thomas Schopphoven, hoofd van de afdeling Laser Material Deposition bij het Fraunhofer ILT. EHLA-coatings zijn een van de weinige bewezen oplossingen voor de fijnstofemissies van remschijven.
Breed toepassingsveld
Componenten waar men op mikt zijn te vinden in zowel de luchtvaart-, energie- als aandrijftechnologie. Denk aan turbinebladen, blisks, tandwielen, schroefwielen, spoorassen of hoogwaardige gereedschappen. Precies die onderdelen staan centraal in de samenwerking tussen Fraunhofer ILT en Etxetar. Met LMD en EHLA kan men deze dure componenten repareren; of slijtage tegengaan door bijvoorbeeld op tandwielen slijtvaste lagen aan te brengen. Ook lokaal repareren van grote gereedschappen valt binnen se scope van de samenwerking. Componenten met lokale schade of slijtage kunnen gericht worden opgebouwd. Dat verlaagt kosten en doorlooptijden, zeker bij kritische onderdelen met lange levertijden.
Meerwaarde van AI
Fraunhofer ILT heeft in het AI-SLAM project aangetoond dat men dit proces robuuster en productiever kan maken door de inzet van AI. Op basis van grotere datasets leert de software het proces iteratief te verbeteren. Voor industriële gebruikers is dit relevant, omdat coating- en reparatietaken vaak gepaard gaan met ongelijkmatige slijtage, wisselende laagdiktes en herhaalde handmatige correcties. In het kader van de samenwerking met Etxetar creëert dit soort digitale procesintelligentie een extra meerwaarde en ondersteunt het de overstap van goede individuele resultaten naar betrouwbare prestaties in veeleisende industriële omgevingen op grote schaal.
Samenwerking
Het Fraunhofer ILT brengt in de samenwerking met de Spanjaarden de gedegen proceskennis, praktijkervaring en digitale vakkennis in, terwijl Etxetar zijn industriële visie en expertise in de ontwikkeling van additieve processen, oplossingen voor productielijnen, LMD- en EHLA-cellen en -machines, evenals geavanceerde software, monitoring- en AI-mogelijkheden bijdraagt, die allemaal in eigen huis zijn ontwikkeld.
Foto: de reparatie van een gereedschap.
