Het beeld dat in de aanloop naar de IMTS 2026 blijft hangen, is dat van een Amerikaanse maakindustrie die momenteel in een hogere versnelling opereert dan de Duitse en bredere Europese sector. Vooral de golf van reshoring-investeringen geldt als motor voor hogere investeringen. Maar op het vlak van AI-implementatie lopen beide continenten gelijk op: de kloof tussen wat technisch mogelijk is en wat op de vloer daadwerkelijk gebeurt, is aan beide kanten van de Atlantische Oceaan even breed
De International Manufacturing Technology Show heeft vol de wind in de zeilen. Met ruim 1.800 exposanten noemt de beurs zich de grootste vakbeurs voor productietechnologie van het Westelijk halfrond. Qua aantal exposanten groeit de beurs, tegen de internationale trend in, licht. Niet verwonderlijk: het momentum wordt breed gedragen door de heropleving van de Amerikaanse maakindustrie.
Recordorders, recordinvesteringen
Volgens het US Manufacturing Technology Orders Report (USMTO) hebben Amerikaanse bedrijven in de eerste helft van 2026 voor een record aan orders voor metaalbewerkingsmachines geplaatst: 3,44 miljard dollar, een stijging van 36 procent op jaarbasis en het sterkste eerste halfjaar sinds de metingen in 1998 begonnen. Het Amerikaanse Census Bureau meldt daarnaast dat de orders voor duurzame goederen in juli met 1,1 procent stegen tot 339,3 miljard dollar, de vierde toename in vijf maanden. De ISM Manufacturing PMI noteerde in augustus 54,6 punten: acht opeenvolgende maanden van groei in de sector, en de bredere ISM-indicator laat zelfs 22 maanden op rij expansie zien. Weliswaar zijn de investeringen afgelopen zomer teruggelopen, met name door minder vraag van fabrikanten van motoren, turbines en andere aandrijfsystemen, noem AMT het een sterk signaal dat de jobbers meer beginnen te investeren dan de algemene marktgroei. Van juni tot juli 2026 daalde de waarde van de orders bij loonbedrijven met slechts 1,3%, terwijl het aantal bestelde eenheden met meer dan 2% toenam. Dit wijst volgens AMT op een groeiende behoefte aan extra productiecapaciteit. De koelorganisatie sluit met de IMTS als extra aanjager een heel goed tweede jaarhelft niet uit.
Productie moet nog 40 procent stijgen om handelstekort weg te halen
Reshoring van record aantal banen
Douglas K. Woods, president van AMT (The Association For Manufacturing Technology, dat IMTS organiseert) wijst op de combinatie van reshoring, buitenlandse investeringen, nieuwe fiscale stimulansen voor kapitaalinvesteringen en de lancering van nieuwe technologie als verklaring voor wat hij een van de meest opwindende momenten voor de sector in jaren noemt. Harry Moser, oprichter van het Reshoring Initiative, verwacht dat reshoring en buitenlandse directe investeringen dit jaar goed zijn voor bijna een recordaantal van 338.000 aangekondigde banen. Moser waarschuwt tegelijk dat het dichten van het Amerikaanse handelstekort van 1,3 biljoen dollar in goederen een productiestijging van 40 procent zal vergen. Dit betekent dat de groei er nog niet uit is.
Productiviteit stijgt mee
Wat deze cyclus onderscheidt van eerdere opleving-momenten, is dat de productiviteitscijfers meebewegen. Volgens het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics steeg de arbeidsproductiviteit in de maakindustrie in het tweede kwartaal van 2026 met 2,4 procent, bij een productiegroei van 5,4 procent en een toename van gewerkte uren met 2,9 procent. Bij fabrikanten van duurzame goederen lag de productiviteitswinst nog hoger: 3,6 procent, met een productiegroei van 7,3 procent. De loonkosten per eenheid daalden zelfs licht, met 0,3 procent. Voor een sector die decennialang worstelde met stagnerende productiviteit, is dat een significant signaal.
AI-kloof in VS en Europa groot
De productiestijging van 40 procent die Harry Moser noemt, zal vooral moeten komen uit automatisering en digitalisering. De VS hebben immers net zomin aanwas van jonge vakmensen als Europa, misschien nog wel minder. Opvallend is dat op dit punt de problematiek aan beide kanten van de Oceaan vergelijkbaar is. Ryan Kelly, vice president technology bij AMT, haalt een onderzoek aan ABI Research, dat ook in Europese directiekamers bekend in de oren klinkt: 85 procent van de maakbedrijven zit vast in AI-pilootprojecten en slaagt er niet in om van geïsoleerde use cases naar bedrijfsbrede implementatie te schalen. Het gat tussen wat AI technisch mogelijk maakt en wat bedrijven daadwerkelijk in productie brengen, blijkt dus geen typisch Europees probleem.
Precies daarom heeft IMTS dit jaar zijn AI-programma dit jaar uitgebreid, met een nieuwe Industrial AI Arena op de vloer, een aparte Industrial AI Conference, en hoofdpresentaties van AWS, Google Cloud, Microsoft en Siemens op het IMTS+ Main Stage.
Hoe de grote techspelers het aanpakken: agentic factory en physical AI
Lees in Solutions Magazine de visie van Siemens en Dassault Systèmes op het gebruik van AI agents in de maakindustrie
De AI-kloof is ook in de VS groot
De aanpak van de vier techgiganten volgt een herkenbaar patroon, met twee steeds terugkerende begrippen: de “agentic factory” en “physical AI”.
Google Cloud, bij monde van Praveen Rao, hoofd manufacturing industry, presenteert de agentic factory als de volgende stap na automatisering: AI-agenten, digital twins en physical AI die samen de brug slaan tussen virtuele simulatie en reële productie. Rao noemt Ford, ASML, Honeywell, GE Appliances en Toyota als voorbeelden van bedrijven die deze overgang al maken, en stelt dat fabrikanten hiermee IT-, OT- en ET-systemen integreren van productontwerp tot en met klantervaring.
Microsoft benadert hetzelfde vraagstuk vanuit physical AI: systemen die de fysieke omgeving waarnemen, erover redeneren en erin handelen. Dayan Rodriguez, corporate vice president global manufacturing bij Microsoft, wijst op toepassingen bij Rolls-Royce, TK Elevator en Krones, waarbij AI rechtstreeks wordt gekoppeld aan fysieke operaties in ontwerp, bouw en logistiek. Collega Ben Grimes plaatst dat in een breder kader van agentic AI die automatisering, digitalisering en industriële software laat samensmelten tot nieuwe waardeketens.
AWS legt de nadruk op de datafundamenten die nodig zijn om AI op schaal te laten werken. Mike Choe, general manager U.S. Automotive & Manufacturing bij AWS, gaat in gesprek met Brandon Hootman van Caterpillar (physical AI platforms & construction autonomy) en Rajesh Singh van Amazon Robotics Manufacturing over agentic AI-systemen voor complexe operaties en toeleveringsketens, physical AI in veeleisende omgevingen, en het samenbrengen van gefragmenteerde databronnen tot één geheel.
Siemens tot slot brengt het gesprek naar de werkvloer zelf. Volker Wolff, hoofd SINUMERIK Product Lifecycle Management, bespreekt met AMT’s Ryan Kelly hoe machinetool- en CNC-besturingsleveranciers AI inzetten om programmeer- en instellingstijd te verkorten, cyclustijden te verlagen en bewerkingsnauwkeurigheid te stabiliseren. AI dus niet als abstract concept, maar als concrete productiviteitswinst per machine.
Opvallend: de beurs benadert het thema vanaf de kant van de grote corporates in de industrie, terwijl net de kleinere en middelgrote maakbedrijven (in de VS een wat andere schaal dan in Nederland) waarschijnlijk het meest met de implementatie worstelen.
