De MKB-maakindustrie in Nederland is in het derde kwartaal verder onder druk gekomen. Het bedrijfsresultaat is verslechterd; de verwachtingen voor het vierde kwartaal zijn in geen twee jaren zo laag geweest; en de investeringsbereidheid in nieuwe machines neemt af.
In een notendop zijn dit de belangrijkste conclusies uit de Economische Barometer MKB-maakindustrie derde kwartaal 2024. Koninklijke Nederlandse Metaalunie heeft de metaalbedrijven weer langs de financieel-economische meetlat gelegd. Hieruit blijkt dat de winstgevendheid verder afneemt. 64% van de bedrijven maakte nog winst in het derde kwartaal, één op de acht draaide verlies.
Onvoldoende vraag verdringt personeelstekort van plek 1 grootste belemmeringen
Waardering bedrijfsresultaat behoorlijk
De waardering van het bedrijfsresultaat, afgezet tegen de overige antwoorden in deze editie van de Economische Barometer, is nog behoorlijk te noemen. Een derde van de respondenten is positief, 55% neutraal en 3% negatief. Drie op de tien bedrijven hebben het afgelopen kwartaal hun verkoopprijzen verhoogd, terwijl één op de tien deze heeft moeten verlagen. Bij zes op de tien respondenten zijn de verkoopprijzen in het derde kwartaal niet gewijzigd.
Onvoldoende vraag grootste belemmering
Een opvallend gegeven is dat de ondernemers het gebrek aan vakmensen niet langer als de grootste belemmering voor het bedrijf zien. Een groot deel van de respondenten zegt dat dit onvoldoende vraag uit de markt is (van 34% naar 47%). De op één na grootste belemmering is het tekort aan personeel. Het aandeel bedrijven dat meer vast personeel in dienst heeft, is in het derde kwartaal van 2024 weer iets toegenomen. Bij 8% van de respondenten is het aantal vaste krachten afgenomen, terwijl dit bij 10% is toegenomen. Net iets meer bedrijven melden een afname van het aantal flexibele medewerkers dan een toename. De metaalbedrijven beginnen zich aan te passen aan de verslechterde marktomstandigheden. Maar nog steeds heeft de helft van de bedrijven vacatures open staan, wel iets minder dan aan het eind van het tweede kwartaal.
Machinebouwers heel negatief over hun binnenlandse orderpositie
Binnenlandse marktwaardering in vier jaar niet zo laag
Dat de markt slechter is geworden, blijkt wel duidelijk uit de Economische Barometer MKB-maakindustrie. 21% van de deelnemers waardeert de binnenlandse orderpositie als positief, 58% neutraal en 21% negatief. Zulke slechte cijfers dateren voor de laatste keer van vier jaar geleden. Opvallend hierbij is de negatieve score van de machinebouwers; maar liefst 31% waardeert de orderpositie als negatief. Zoals gebruikelijk in het derde kwartaal is de ontwikkeling van de binnenlandse orderpositie ten opzichte van het tweede kwartaal per saldo afgenomen.
Niks over van positie verwachtingen export
Voor de ontwikkeling van deze exportportefeuille geldt nagenoeg hetzelfde als voor het binnenland: veel bedrijven geven aan dat de portefeuille in het derde kwartaal is afgenomen. Dit staat in contrast met de positieve verwachtingen van drie maanden eerder. Ook de waardering van de ondernemers over hun huidige exportportefeuille is dit kwartaal afgenomen. 18% van de exporteurs is tevreden, terwijl een kwart ontevreden is over de orderpositie. Voor het vierde kwartaal verwacht 30% van de ondernemers een verdere verslechtering van de buitenlandse orderpositie, terwijl slechts 13% een toename verwacht. Ondanks de afname van de orderposities, schommelt de gemiddelde orderportefeuille met bijna 12 weken nog steeds rond het gemiddelde van de afgelopen drie jaar.
Meer over de Economische Barometer MKB-maakindustrie vind je hier
