Het dilemma in de verspaning: groei ASML bijhouden én afhankelijkheid verkleinen

De verspanende industrie in Nederland staat komende jaren voor twee grote uitdagingen. Allereerst zal er fors geïnvesteerd moeten worden in extra productiecapaciteit om de vraag van ASML bij te kunnen houden. Ten tweede moet de sector nieuwe afzetmarkten zoeken buiten de halfgeleiderindustrie. Anders wordt de afhankelijkheid nog groter. Te groot?

Dat zijn twee belangrijke conclusie uit een onderzoek door MCB Nederland samen met ABN AMRO naar de verspanende industrie, waarvan FPT en NEVAT de resultaten voor het eerst hebben gepresenteerd aan een groep verspaners en leveranciers. Dat gebeurde tijdens een speciale sessie bij KeyTec in Sittard. In de komende maanden organiseren FPT en NEVAT in het land meerdere van dit soort bijeenkomsten die tot doel hebben bewustzijn bij de achterban te creëren en samenwerking op gang te brengen om deze uitdagingen aan te kunnen.

Hoe kan de verspaning de productiviteit vergroten, kosten verlagen én diversifiëren?

Verspaning: enorme versnippering

Het onderzoek dat Erik Spikmans, directeur verkoop bij MCB Nederland, heeft gedaan is een vervolg op het onderzoek door ABN AMRO enkele jaren geleden. Daaruit bleek destijds dat er sprake is van schaalvergroting door het ontstaan van grotere clusters, gesteund door de financiële slagkracht van private equity. Nu is er een verdiepingsslag gemaakt, wat MCB eerder al eens voor de plaatwerkindustrie heeft gedaan. Wat het meest opvalt, is dat de verspanende industrie enorm versnipperd is. Slechts 5 procent alle verspanende machines staat bij de 1^e Tier suppliers. Daar staan 1362 kleinere bedrijven tegenover met minder dan vijf machines. Het gros van de in totaal 12.000 verspanende machines staat bij deze jobbers.

ASML goed voor helft omzet verspaning

Een tweede conclusie is dat de verspanende sector de helft van de omzet uit de semicon industrie haalt. Volgens Erik Spekmans betekent dat ASML praktisch goed is voor de helft van de omzet in de verspaning, want de andere semiconbedrijven zoals ASMI en BESI produceren vooral in Azië. Deze twee gegevens leiden tot een groot dilemma voor de sector. De MCB directeur heeft namelijk de groeiverwachtingen van ASML over de huidige verspanende markt gelegd. De Veldhovense chipmachinefabrikant verwacht tot 2030 met een factor 2,2 te groeien en wil de kosten met 30% reduceren om ook met de eenvoudigere systemen concurrerend te blijven. Tegelijk wil het meer uitbesteden in Azië en de VS, maar per saldo betekent het een enorme groei voor de verspanende industrie in Nederland.

Halo-effect wenselijk maar beperkt mogelijk

En daar wringt de schoen, zoals ook uit de discussie tijdens de bijeenkomst van FPT en NEVAT duidelijk werd. Hoe kunnen al die kleinere bedrijven investeren in groei van hun capaciteit, zeker als de orders van ASML sterk blijven fluctueren? Automatisering en digitalisering worden noodzakelijk, maar zal dat genoeg zijn? Want de cijfers, die de twee brancheorganisaties inmiddels samen met de onderzoekers en FPT en NEVAT hebben afgestemd met ASML, duiden er ook op dat de verspanende sector nog afhankelijker wordt van de Brabantse multinational als de sector geen tweede afzetmarkt vindt. Dan komt in 2030 zo’n 75% van de omzet uit de halfgeleiderindustrie. Erik Spikmans spreek in dit opzicht over het halo-effect; de verspaning moet uitbreiden naar andere sectoren. “Dat is wenselijk maar in de verspaning beperkt. Je moet in andere segmenten gaan werken.” De keten zal zich anders moeten gaan organiseren, denkt Spikmans.

Defensie de reddende engel?

Aerospace en medical sluiten aan op de semicon; een groeikans kan defensie zijn, waar NEVAT al mee in overleg is. Concreet zijn de plannen om de defensiebestedingen op te voeren nog niet. Echter; ook dat zal investeringen in capaciteit en menskracht vergen. En dus middelen. Beide – menskracht en middelen – zijn beperkt doordat de sector vooral uit kleine bedrijven bestaat. De Nederlandse banken moeten dan misschien eens een andere rol gaan spelen, opperde een van de deelnemers tijdens de discussie.

FPT en NEVAT trekken de komende maanden samen met MCB het land in om de conclusies aan verspanende bedrijven te presenten en een discussie op gang te brengen hoe de sector moet reageren op deze uitdagingen. Wil je hier meer over weten of erbij zijn? info@nevat.nl

In de juni editie van Solutions Magazine gaan we dieper in op de analyse en reacties hierop