Terwijl in Nederland de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) pleit voor onorthodoxe maatregelen in de handel met China, pakken de Zwitsers het anders aan. Zwitserland en China hebben een nieuw vrijhandelsverdrag gesloten. Hierdoor kan 99,8 procent van alle Zwitserse export zonder importheffingen worden uitgevoerd naar China.
Voor de machinebouw, precisietechnologie, elektronica en kunststoffen betekent het nieuwe verdrag zelfs dat 100% van de Zwitserse export zonder heffingen China binnen mag. Tot nog toe gold dat voor de machinebouw bijvoorbeeld slechts voor 74,7% van de export; voor kunststoffen was het percentage nog lager: 52,9%.
China en Zwitserland maken ook afspraken over hoe om te gaan met investeringen.
Overleg over handelsverdrag binnen een jaar afgerond
Beide landen hebben een memorandum van overeenstemming ondertekend, waarmee een punt wordt gezet achter vijf onderhandelingsrondes die in september 2024 (!) van start gingen. De teksten worden momenteel juridisch getoetst; de ondertekening staat gepland voor eind 2026 en de inwerkingtreding is afhankelijk van de binnenlandse goedkeuringsprocedures in beide landen. Het nieuwe verdrag komt in de plaats van het vorige handelsverdrag, dat uit 2014 dateert. Dat was destijds het eerste FTA van China met een land op het Europese continent.
Impuls voor machinebouwindustrie
Voor de Zwitserse machinebouw is dit een positieve ontwikkeling, omdat de import van machines in China goedkoper wordt. Het is ook een opsteker in de concurrentie met onder andere Japanse fabrikanten, omdat Zwitserse bedrijven last hebben van de dure frank ten opzichte van de Japanse yen.
Geen gedwongen technologietransfer meer
Voor het eerst regelt de overeenkomst markttoegang voor investeringen buiten de dienstensector, waaronder de maakindustrie, bij bedrijfsoprichtingen en overnames. Ook verbiedt zij prestatie-eisen zoals gedwongen technologieoverdracht, lokale inkoopregels, personeelsvoorwaarden en exportquota.
China derde handelspartner van Zwitserland
China is de derde belangrijkste handelspartner van Zwitserland, na de EU en de VS. Door de overeenkomst te optimaliseren, verbetert en waarborgt de Bondsraad de toegang tot de Chinese markt, waardoor Zwitserse bedrijven worden geholpen bij het diversifiëren van hun exportmarkten. China en Zwitserland verwachten dat eind 2026 alle stappen zijn gezet.
Handel met de VS onder druk
Uit de laatste cijfers van Swissmem blijkt dat de machinebouwindustrie in Zwitserland de orders in de eerste helft van 2026 met 12,1% zag groeien en de verkopen met 2,5%. Deze omzetgroei komt vooral uit Europa (+3,4%) en Azië (+0,9%), terwijl de export naar de VS is gedaald (-5,3%). De Zwitserse machinebouw heeft het moeilijk om de opnieuw hogere Amerikaanse importheffingen door te berekenen. 17% neemt deze kosten voor eigen rekening, alleen om de Amerikaanse klanten niet kwijt te raken. Swissmem is blij met de overeenkomst met China. De uitgebreide overeenkomst zal bedrijven in de Zwitserse technologiesector aanzienlijk betere toegang tot de Chinese markt bieden.
Foto: een van de slijpmachines van het Zwitserse Kellenberger.
