37 miljoen iPhones en 15,4 miljoen iPads verkocht Apple in de laatste drie maanden van 2011. Meer dan 52 miljoen behuizingen, gefreesd uit aluminium. In Chinese fabrieken, maar niet alleen omdat loonkosten ginder zoveel lager zijn, blijkt uit een interessant artikel in The New York Times.
Middenklasse uitgehold
Apple kent de hoogste omzet per medewerker in de VS: vorig jaar 400.000 dollar. Meer dan Goldman Sachs op de beurzen bij elkaar wist te harken; meer dan Exxon Mobile verdiende met olie rond te pompen. Apple had vorig jaar 43.000 medewerkers in de VS op de loonlijst staan. Vergelijk dat met de 400.000 die GM in dienst had midden jaren vijftig en het is duidelijk dat de wereld de laatste halve eeuw drastisch is veranderd. De globalisering heeft de middenklasse uitgehold, hoor je dikwijls uit de mond van critici. Middenklasse banen zijn verdwenen door offshoring, dat is zeker. Niet alleen uit de VS maar ook uit West Europa. Als je het artikel terugbrengt tot de essentie, is het echter nog maar de vraag of dit uitsluitend komt doordat de lonen in Azië lager zijn. Apple-managers zeggen in het artikel dat dit niet de enige reden is waarom de productie van al die miljoenen iPhones en iPads naar China is overgeheveld.
Voor technologiebedrijven zijn de arbeidskosten minimaal vergeleken met de kosten voor het inkopen van delen en het managen van de suply chain die al deze componenten samenbrengt. De focus op Azie is vooral ingegeven door het feit dat fabrieken in Azië sneller kunnen opschalen en terugschalen.
De schaalgrootte, de flexibiliteit en de industriële vaardigheden van medewerkers ginder overtreffen die van de Amerikaanse counterparts. Made in USA is voor de meeste Apple producten geen optie meer.
8700 engineers
Toen Apple enkele jaren geleden op het allerlaatste moment het design van de iPhone wijzigde, was dat voor Foxconn, de Chinese toeleverancier, geen belemmering om de opgebouwde lijn te wijzigen, de productie nog even on hold te houden en nadat het licht op groen ging, binnen 96 uur de productie op te voeren van 0 naar 10.000 iPhones per dag. En toen er 8700 engineers nodig waren om het werk van de 200.000 Foxconnmedewerkers goed aan te sturen, wist de Chinese toeleverancier die in amper twee weken tijd aan te werven. Een klus die in de VS zeker negen maanden zou hebben gevergd, zeggen betrokkenen in het artikel in The New York Times.
Apple is een voorbeeld waarom het zo moeilijk is banen voor de middenklasse te creëeren in de US,” zegt Jared Bernstein, tot vorig jaar economisch adviseur van het witte huis.
Hoewel Amerikanen bij de best geschoolde werkers in de wereld horen, is het land gestopt genoeg mensen voor middelklasse banen te trainen, de vaardigheden die fabrieken nodig hebben, zeggen excutives.
Nederlands onderwijs loopt achter
Precies dit punt roerde Rindert Wolters onlangs eveneens aan. De voorzitter van de Nevat brak tijdens de persconferentie van de ESEF en Techni-Show een lans voor meer en beter technisch onderwijs in Nederland.
De jongeren gaan de innovaties maken in toekomst. Leid dus genoeg jongeren in de techniek op om de industrie te behouden. Die hebben we nodig om mensen aan het werk te houden.
Rindert Wolters maakt zich echter zorgen. De Nevat-voorziter, in het dagelijks leven de baas van Brabant Alucast, voorziet een tekort aan technisch opgeleide jongeren. “Dat moet je financieel sturen. Jongeren laten zich gemakkelijk sturen met geld. En we hebben absoluut meer jongeren in het technisch onderwijs nodig.”
Kwaliteit en imago
Niet alleen meer jongeren in de techniek, ook beter geschoolde. Want de kwaliteit van het technisch onderwijs in Nederland holt achteruit, merkt Wolters. In Duitsland, waar Brabant Alucast ook vestigingen heeft, draagt een jongere die net van de Fachhochschule komt na zes maanden al bij aan het bedrijfsrtesultaat van de Nederlandse toeleverancier. In Nederland rekent men met een periode van twee jaar. De 33 miljard euro die Nederland jaarlijks kwijt is aan het onderwijs, worden slecht besteed, denkt de Nevat-topman. Als je je onderwijs goed op poten zet, kun je met minder dan de 33 miljard euro volstaan. Daarom moet het bedrijfsleven de normen gaan stellen. Tegelijkertijd vindt hij dat de bedrijven hand in eigen boezem moeten steken en het technisch werk aantrekkelijker maken.
Industrie versus dienstverlening
Want uiteindelijk biedt de maakindustrie perspectief op banen en zo het land de kans uit de crisis te komen. Rindert Wolters staat daarin niet alleen. Ook in het artikel in de Amerikaanse krant zeggen betrokkenen dat middenklasse banen absoluut onmisbaar zijn voor een sterke economie. En daarvoor heb je industrie nodig.
Banen in de service industrie bieden minder kansen om in de middenklasse te komen
Terughalen van werk uit lage lonen landen begint niet met investeren in robots en automatisering, maar in jonge technische vakmensen.
Franc Coenen
franc.coenen@made-in-europe.nu
