De investeringsbereidheid in de metaalindustrie is in de laatste maanden van 2022 sterk verbeterd. Weliswaar zegt nog altijd 28% van de metaalondernemers minder te gaan investeren in 2023, drie maanden hiervoor lag dit cijfer op 50%. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de verbeterde winstgevendheid, zo blijkt uit de resultaten van de Koninklijke Metaalunie Economische Barometer over Q4 2022. De ordervooruitzichten zijn aanzienlijk verbeterd.
Blijft de afname van de omzetgroei in de metaalindustrie beperkt tot het 3e kwartaal van 2022? Dat zal blijken. Feit is wel dat de Economische Barometer over het laatste kwartaal van 2022 een veel positiever beeld schetst dan drie maanden daarvoor. In Q3 werd de groei die in 2020 is ingezet abrupt afgebroken, maar in Q4 vindt de sector het groeipad terug.
Omslag in investeringsplannen: somberheid maakt plaats voor voorzichtig optimisme
Bereidheid om te investeren groeit
De verbeterde winstgevendheid – bij 34% is deze toegenomen – helpt het investeringsklimaat een handje. Zes op de tien metaalondernemers zeggen tevreden te zijn over het bedrijfsresultaat. En de stemming wat betreft investeringen is in drie maanden tijd omgeslagen. Nog steeds zijn er meer ondernemers die verwachten minder te investeren in machines, dan er ondernemers zijn die verwachten juist meer te gaan investeren. Maar het aandeel ondernemers dat verwacht meer te gaan investeren is toegenomen van 13% naar 20%, terwijl het aantal ondernemers dat verwacht minder te gaan investeren is afgenomen van 50% naar 28%.
Orderportefeuille binnenland beter gewaardeerd
Er is ook weer meer werk. Bij 35% van de bedrijven is de binnenlandse orderpositie toegenomen (was 20%), terwijl deze bij 16% is afgenomen (was 30%). Het vierde kwartaal kent daarmee een groei bij, per saldo, 19% van de bedrijven. Ook de waardering van de binnenlandse orderpositie is weer op het betere niveau van het tweede kwartaal van 2022. 47% van de ondernemers waardeert de binnenlandse orderpositie eind 2022 als positief, terwijl maar 10% deze als negatief waardeert. Een kwartaal eerder was dit nog maar 30% positief en 20% negatief. Ook zijn metaalondernemers aanzienlijk minder negatief over het eerste kwarttaal van 2023 dan enkele maanden geleden. Bijna 20% van de geënquêteerde bedrijven geeft aan een betere orderpositie voor het eerste kwartaal te verwachten, terwijl een kwart van hen juist een verslechtering van de binnenlandse orderpositie verwacht. De gemiddelde orderportefeuille in weken is toegenomen van gemiddeld 9,7 naar 11,2 weken.
Buitenlandse orderpositie minder goed
Ondernemers die afhankelijk zijn van buitenlandse markten zijn minder positief gestemd. In het vierde kwartaal geeft een derde van de exporterende bedrijven aan dat de exportportefeuille is afgenomen, terwijl slechts 16% aangeeft dat deze is toegenomen. Het aandeel bedrijven dat de orderpositie buitenland positief waardeert, is gelijk aan het aandeel bedrijven dat dit negatief waardeert. Per saldo nul, terwijl dit voor de binnenlandse orderpositie per saldo positief 37% is! De verwachtingen van de orderpositie buitenland voor het eerste kwartaal van 2023 zijn daarentegen positiever dan in het voorgaande halfjaar. 27% van de exporterende bedrijven verwacht een groei van de orderpositie buitenland, terwijl 20% een krimp van de orderpositie verwacht.
Personeel vinden en hogere kosten
Het vinden van goede vakmensen blijft een pijnpunt voor de metaalondernemers. De vraag naar personeel blijft groot, ondanks de toename van het aantal medewerkers. Een kwart van de bedrijven had eind 2022 meer medewerkers in dienst. En de helft heeft zeker één vacature. De bedrijven zijn wel iets positiever over de arbeidsmarkt geworden: 80% verwacht de openstaande vacatures de komende tijd te vervullen. Een ander pijnpunt uit het vorige kwartaal, de stijging van de kosten, is in het vierde kwartaal minder erg geworden. 3% kan bijna geen prijsverhoging doorvoeren en 21% van de respondenten kan een belangrijk deel van de kostenstijging niet doorberekenen aan de afnemers, samen bijna een kwart van de respondenten. De overige 76% kan de kosten voor een belangrijk deel of helemaal doorbelasten aan de klant.
