Het draaien van grijs gietijzer is niet de gemakkelijkste klus. Juist daarom is een goede bewerkingstrategie essentieel, vindt Mikael Lindholm, productmanager voor ISO-draaien bij Seco Tools. En dat hoeft niet perse de strategie van de langste standtijd van gereedschappen te zijn.
De aanwezigheid van carbiden in de vorm van lamellaire grafietdeeltjes geven gietijzer juist de typische schokdempende eigenschappen. Maar voor de draaier of frezer is gietijzer vaak een gruwel. Afwijkingen in het oppervlak, gietresten en de aanwezigheid van vrij ferriet maken het verspanen moeilijk. Door gietresten ontstaan harde plekken op willekeurige plaatsen in het gietijzer, terwijl vrij ferriet zachtere plekken in het werkstuk veroorzaakt. Beide zorgen voor afwijkingen in de voorspelbaarheid die de bewerkbaarheid van het grijze gietijzer beïnvloeden.
Andere soorten gietijzer brengen weer andere uitdagingen met zich mee. De carbiden in smeedbaar (nodulair) gietijzer nemen bijvoorbeeld de vorm aan van sferoïdale grafietdeeltjes. Hierdoor worden de eigenschappen van het gietijzer beïnvloed, waardoor het onder andere beter bestand is tegen abrasieve stoffen dan grijs gietijzer. “Je moet de eigenschappen van het werkstuk op elk moment volledig onder controle hebben”, aldus Lindholm. “Elke afwijking zal een negatieve uitwerking hebben op de totale productiviteit, hetzij direct of indirect.”
Afweging: maximale productiviteit met veel gereedschappen of minimaal aantal gereedschappen met lagere productiviteit
Extra bewerking
Vaak moet een moeilijke afweging worden gemaakt tussen de verschillende typen en kwaliteit van de snijplaten, bijvoorbeeld de keuze tussen hardmetaal en PCBN (polykristallijn kubisch boornitride).
“Hardmetaal snijplaten zijn altijd betrouwbaar en leveren goede prestaties, maar met PCBN bereik je een maximale productiviteit”, zegt Lindholm. Een andere strategische afweging is het aantal bewerkingen, dat een directe invloed heeft op de doorlooptijd. Als de eigenschappen van een werkstuk niet helemaal bekend zijn, zou je kunnen kiezen voor een extra finishing. In dit geval zou een ‘vergevingsgezinde’ slijt- en hittevaste, gecoate hardmetalen snijplaat een verspaningsstrategie kunnen ondersteunen die het aantal bewerkingen minimaliseert.
Niet langer dan 10 minuten
Bij het draaien van alle soorten gietijzer moet natuurlijk rekening worden gehouden met slijtage, niet in de laatste plaats als het gaat om de keuze van de verspaningsstrategie. Lindholm.
“Terwijl draaien met grote voedingen en een hoge snijsnelheid de standtijd beperkt, zou het per onderdeel nog steeds de meest winstgevende strategie kunnen zijn. In veel gevallen zou de optimale snijtijd van een gereedschap minder dan tien minuten moeten zijn, in plaats van 30 minuten of meer.” De keuze die je als verspaner hebt is ofwel voor een groot aantal typen en kwaliteiten gaan om je productiviteit per gereedschap te maximaliseren of door juist voor universele oplossingen te kiezen, met als gevolgd een gemakkelijker te beheren gereedschapassortiment maar een lagere productiviteit. Mikael Lindholm: “Dit is weer een andere afweging die je moet maken.”
Meer informatie
Seco Tools Benelux
