Verspaners moeten er rekening mee houden dat ze in de toekomst vaker composieten op hun machines krijgen. Dat materiaal vergt een andere aanpak dan de bekende materialen zoals aluminium, titanium en rvs. Voor Joop Lahm van CNC Freestechniek een reden om onlangs een seminar te organiseren. “Want de kennis over het composiet verspanen ontbreekt in veel bedrijven.”
Goede première van composietseminar CNC Freestechniek
Zo’n 20 deelnemers hebben aan het eerste seminar Composiet Verspanen van CNC Freestechniek deelgenomen. Het eerste, want Joop Lahm is vastbesloten dit vaker te organiseren. De ontwikkeling in carbonmaterialen, een van de meest voorkomende composieten, gaat namelijk hard, niet alleen door de vliegtuigindustrie, ook door de vraag naar lichtere auto’s in de automobielsector. Net als dit keer wil hij dan theorie met praktijk afwisselen. Dit keer gebeurde dat bij Van Leeuwen Modelmakerij, dat onder andere over twee machines van Eima beschikt waarmee onder andere kunststoffen en ook wel composieten worden gefreesd.
Totaal aanpak nodig
“Composieten frezen vergen een totaal aanpak”, zegt Joop Lahm. Vandaar zijn keuze om zowel de machine, gereedschappen, de freesstrategie als de materialen aan bod te laten komen. Markus Eikelmann van Eima belichtte de machine-eigenschappen, zoals het belang van goede stofbescherming en –afzuiging. Heiko Simonis van de Duitse gereedschappenfabrikant Hufschmied schetste onder andere aan de hand van de Porsche 918 Spyder hoe Hufschmied 70 procent van de omzet uit specials haalt, ontwikkeld voor specifieke freesuitdagingen bij de klant. Een van de uitdagingen bij Porsche was het bewerken van onderdelen die uit 5 mm carbon bestaan met aluminium drukgiet inserts. In die combinatie moesten de gereedschapspecialisten schroefdraad snijden. Dit onderdeel illustreert volgens hem de moeilijkheid. “Bij composieten heb je te maken met veel variaties in het materiaal; de hardheid is in het werkstuk verschillend: je moet de vezels breken en de matrix snijden.”
Belang opspannen en balanceren
Joop Lahm zette zelf onder andere een aantal opspanmiddelen op een rij en ging in op het thema balanceren. Zijn advies: investeer in hulpmiddelen zoals krimphouders en balanceer apparatuur als je composieten gaat verspanen. Daarmee reduceer je problemen door trillingen van het gereedschap. “En denk aan meetmiddelen op de machine, wat wij bij Eima standaard aanbieden. Door het verleggen van het nulpunt hoef je minder nauwkeurig op te spannen en lijn je het werkstuk digitaal uit.” Klaas Fijen van Pimpel benadrukte nog eens het belang om kennis vast te leggen in CAM-systemen. Een andere tip die hij de deelnemers meegaf was om in de gereedschapkeuze zoveel mogelijk te standaardiseren. . “Probeer de diversiteit te beperken. Standaardisatie betekent meer efficiency.”
In het digimagazine van september verschijnt een uitgebreider artikel over het seminar. Daarin ook aandacht voor de presentatie van Joachim de Kruijk van het NLR over een studie naar het bewerken van thermoplasten.
